افول تدریجی نوکیا

نوکیا به مدت 14 سال، عنوان پرفروش ترین شرکت گوشی همراه جهان را در اختیار داشت، اما در سه ماهه نخست سال جاری میلادی، این عنوان را نیز به "سامسونگ"، غول صنایع الکترونیک کره جنوبی و جهان تقدیم کرد. تا پیش از این، سامسونگ و اپل در بازار گوشی های هوشمند، نوکیا را پشت سر گذاشته بودند.

در دوران رکود کسب و کار نوکیا، ابتدا "آی فون" اپل بود که گوی رقابت را از این شرکت ربود، اما به تدریج نوکیا بازار گوشی های ساده خود که سالیان متمادی منبع سود و افزایش درآمدهای آن محسوب می شد را نیز به رقبا واگذار کرد. میزان فروش گوشی های ساده نوکیا در سه ماهه نخست 2012، کاهش 16 درصدی داشته و طی پنج فصل گذشته، برای چهارمین بار چنین شرایطی را تجربه کرده است. در مقابل رقبایی همچون  "ZTE" و "هوآوی" رشد سریعی در بازارهای نوظهور جهان دارند.  

در هند، دومین بازار بزرگ گوشی همراه جهان که بیش از 900 میلیون نفر کاربر دارد، سهم بازار نوکیا طی سه سال منتهی به 2011 به نصف کاهش پیدا کرده است. به اعتقاد تحلیلگران، نوکیا در تطابق با تغییر جریان بازار و ذائقه مصرف کنندگان به ویژه طبقه متوسط جوامع، کاملا شکست خورده و با انتخاب های غلط خود این مساله را تشدید کرده است.

در چین، بزرگترین بازار گوشی همراه جهان، اپراتورها به تدریج نقش پررنگ تری در فروش گوشی همراه یافته و چون آنها توزیع کنندگان داخلی را نسبت به شرکت های بین المللی در اولویت قرار می دهند، این جریان کاملا به ضرر نوکیا است. میزان فروش نوکیا در چین طی سه ماهه نخست سال جاری میلادی 62 درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافته و سهم بازار آن نیز از 39 درصد در سال 2010 به 24 درصد در سال 2011 رسیده است.

در آفریقا نیز سهم بازار نوکیا از 62 درصد در سال 2010 به 51 درصد در سال 2011 کاهش یافته است. اگرچه به دلیل شبکه توزیع گسترده در آفریقا، این شرکت همچنان بالاتر از رقبای خود قرار دارد، اما ادامه شرایط فعلی، این برتری را چندان پایدار نخواهد گذاشت. به اعتقاد "نیل ماوستون" کارشناس مرکز "استراتژی آنالیتیک"، ریشه های نوکیا در آفتاب سوزان رقابت با سامسونگ و اپل در حال خشک شدن هستند.

در شرایطی که مقام های نوکیا اعلام کرده اند سرمایه گذاری های خود برای جلب نظر مشتری هایشان را ادامه خواهند داد، اما کارشناسان معتقدند که واکنش این شرکت به فناوری های پرطرفدار بسیار کند است. به عنوان مثال، در بازارهای نوظهور، گوشی های دو سیم کارته مورد توجه مصرف کنندگان بوده، اما نوکیا تا اواسط سال 2011 محصول خاصی را در این حوزه معرفی نکرده بود.

مثال دیگر، کمبود ارائه مدل های صفحه لمسی در بازار گوشی های ساده این شرکت است. طی سال گذشته 105 میلیون گوشی در این حوزه به فروش رسیده و سهم نوکیا از آن بسیار ناچیز بوده است. در شرایطی که سامسونگ، سه سال قبل تولید این قبیل محصولات را در دستور کار خود قرار داد، اما نوکیا همچنان تغییر خاصی در سیاست های خود نداده است.

به اعتقاد ماوستون، چالش اصلی نوکیا در سال جاری میلادی جلوگیری از کاهش سهم خود در بازار پرطرفدار گوشی های هوشمند است. این مساله می تواند تاثیر قابل توجهی در فروش محصولات دیگر این شرکت بگذارد. پس از سال ها، نوکیا در سال 2011 تصمیم به جایگزینی سیستم عامل "سیمبین" با "ویندوز فون" گرفت. اما به اعتقاد تحلیلگران، در شرایطی که "آندرویید" گوگل و  "iOS" اپل بازار را تسخیر کرده اند، این اقدام به نوعی تیر خلاص بر بازار گوشی های هوشمند نوکیا محسوب می شود.

سری "لومیا" که از سیستم عامل ویندوز بهره می برند، امید تازه ای را برای نوکیا ایجاد کرده اما همچنان فاصله این شرکت با اپل و سامسونگ که بازار را در انحصار خود دارند، بسیار زیاد است.