۲۷ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۳:۲۶
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۵۲۴۵
تعداد نظرات: ۳ نظر
تاریخ انتشار: ۱۸:۵۸ - ۰۱-۱۱-۱۴۰۱
کد ۸۷۵۲۴۵
انتشار: ۱۸:۵۸ - ۰۱-۱۱-۱۴۰۱
باغ ادبیات ایران؛ توشه‌ای و خوشه‌ای - 10

شاهنامۀ فردوسی/ شب و روز؛ اسبان دونده‌ای که به هم نمی‌رسند

شاهنامۀ فردوسی/ شب و روز؛ اسبان دونده‌ای که به هم نمی‌رسند
در شاهنامۀ فردوسی و در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدن موبدان از زال»، موبدان، 6 چیستان را با زال درمیان می‌گذارند تا هوش او را بسنجند. در این نوبت دومی آمده است...

   عصر ایران- چنان که پیش‌تر هم توضیح داده شده در این توشه‌ها و خوشه‌ها که از باغ ادبیات ایران برمی‌گیریم، به دنبال مضامین دشوار نیستیم اما هر ازگاهی خالی از لطف نیست اگر کمی پیچیده‌تر باشد تا لذت آسان شدن در کام بنشیند و آن گاه با ذوق و شوق و بی بیم درنیافتن، سراغ باقی هم برویم.

   چنان‌که در یکی از قسمت‌های گذشته آمد در شاهنامۀ فردوسی و در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدن موبدان از زال»، موبدان، 6 چیستان را با زال درمیان می‌گذارند تا هوش او را بسنجند و خطاب به او می‌گویند:

  به پردهَ‌نْدَرست این سَخُن‌ها بجوی 
  به پیشِ ردان آشکارا بگوی

  گرین رازها آشکارا کنی 
  زِ خاکِ سیه مشکِ سارا کنی

  اولین  چیستان به نسبت، ساده بود و اینک دومین:

  دگر، موبدی گفت: کای سرفراز 
  دو اسپِ گرانمایه و تیزتاز

  یکی زو بکردارِ دریایِ قار 
  یکی چون بلورِ سپید آبدار

  به رنج‌اند و هر دو شتابنده‌اند 
  همان یکدیگر را نیابنده‌اند

 تارنمای «پارسی انجمن» گزارش واژه‌های دشوار را چنین آورده است:

 اسپ: اسب ( در تمام شاهنامه اسپ آمده)

 قار: قیر.
 آبدار: در اینجا، روشن و درخشان.
 یکدیگر را نیافتن: به یکدیگر نرسیدن.

 [مراد از دریایِ قار یا دریای قیرگون و سیاه همان «شب» است و بلورِ سپید هم تمثیلی از «روز». پس، پاسخ: شب و روز است که مانند دو اسب سیاه و سپید در شتاب‌اند، اما به هم نمی‌رسند.]

   پاسخِ زال هم از این قرار:

  دو اسپِ دونده سپید و سیاه 
 که مر یکدِگر را نیابند راه

 بدین سان شب و روز دان، ای شگفت 
 کز اینجا شِگِفتی توانی گرفت

   

ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۳
در انتظار بررسی: ۱
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۹:۲۴ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۱
0
1
یک‌مطلب هم در مورد ادبیات غیر فارس های ایران چاپ کنین
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۲:۰۵ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۱
0
5
تشکرازنویسنده صفحه ادیبان
حسام
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۱۹ - ۱۴۰۱/۱۱/۰۲
0
0
ممکن است مراد از بلور آب دار در اینجا سفید باشد.
تکنیکی به نام آبگز کردن در شیشه گری وجود دارد که موجب ایجاد ترک های ریز در سطح ظرف شیشه ای شده و اگر این ترک ها بسیار زیاد و ریز باشند رنگ بلور سفید به نظر میرسد.
عصر ایران درود بر شما و سپاس از این نکته فنی. بی هیچ مجامله ای مخاطبانی این گونه نویسنده را سر ذوق می آورد.
حماس مهلت برای خلع سلاح مقاومت در غزه را تکذیب کرد دبیرکل سازمان ملل طرح اسرائیل در کرانه باختری را محکوم کرد روبیو: توافق با ایران آسان نیست اما تلاش می‌کنیم اختلال جهانی در شبکه اجتماعی ایکس    فوت یک کوهنورد با سقوط از ارتفاعات دورود آلمان: ذخیره موشکی برای ارسال به اوکراین نداریم اختتامیه یازدهمین جشنواره بازی‌های ویدیویی ایران به جمعه اول اسفند ماه موکول شد شکست شباب‌الاهلی مقابل الاهلی عربستان؛ صعود یاران عزت‌اللهی به دور حذفی ابلاغ مصوبه جدید دولت؛ سازمان تأمین اجتماعی موظف به وصول سهم «یک در هزار» مزد کارگران شد بروجردی: مذاکره با آمریکا برای «اتمام حجت» است / توانمندی موشکی قابل مذاکره نیست دریادار تنگسیری: اشراف کامل اطلاعاتی بر تنگه هرمز داریم / آغاز رزمایش دفاع از جزایر خلیج فارس فیله مرغ ۶۳۰ هزار تومان؛ جدیدترین نرخ‌نامه سازمان میادین توقف کوتاه بازی‌های لیگ برتر انگلیس در ماه رمضان برای افطار بازیکنان مسلمان تکذیب ارتباط نفتکش‌های توقیف شده در هند با ناوگان نفت ایران تصاویری از مرحله اول رزمایش نیروی دریایی سپاه در جزایر ایرانی در خلیج فارس