.png "عصر ایران")
۲۷ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۷:۵۶
چگونه در خانهتکانی از حوادث جلوگیری کنیم 
درس هجدهم
واژهخانۀ عصر ایران
"حاکمیت" ؛ عالیترین اقتدار در دولت
در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی از آن مردم است.
عصر ایران - حاکمیت (sovereignty) در نظریۀ حقوقی و سیاسی کلاسیک به معنای عالیترین اقتدار در دولت است که ممکن است در یک فرد (پادشاه مطلقه) و یا در مجمعی از افراد (مثلا پارلمان) تجلی یابد.
در نظریۀ کلاسیک شخص واجد حاکمیت برتر از قانون و خود منشأ قانون تلقی میشد. پارلمان نیز در دولت مدرن منشأ قانون است. پس حاکم کسی یا نهادی است که بالاتر از حکم او حکمی نباشد. قانون حکمِ شخص یا نهاد واجد حاکمیت است.
از این رو در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی که بر شیوۀ اِعمال حاکمیت حقوقی نظارت دارد، از آن مردم است. و این یعنی، حاکمیت در دست مردم است.
ساختمان رایشتاگ در برلین محل مجلس فدرال آلمان به گونه ای ساخته شده است که مردم از بالای گنبد شیشه ای، بتوانند نمایندگان را ببینند؛ یک معماری سمبلیک برای نشان دادن حاکمیت مردم.
چنین انتقادی برای جلوگیری از مطلقه شدن حاکمیت حقوقی مطرح شده است اما حاکمیت حقوقی پارلمان لزوما مطلقه نمیشود؛ چراکه در قوانین اساسی امروز با توجه به نهادهای مربوط به تفکیک و نظارت قوای حکومتی، به هیچ یک از قوای سهگانه حاکمیت حقوقی مطلق اعطا نشده است.
در واقع در نظام دموکراتیک، حاکمیت تقسیم شده است و در اصل، حاکمیت در قانون اساسی نهفته است.
مفهوم حاکمیت در حوزۀ حقوق بینالملل نیز به کار میرود و منظور از آن، آزادی سیاسی و حقوقی هر دولت از کنترل و مداخلۀ خارجی است.
به این معنا، دولت به عنوان شخصیت حقوقی واحد و یکپارچه، دارای حاکمیت است؛ فارغ از اینکه حاکمیت داخلی آن به موجب قانون اساسی و اصل تفکیک قوا، تقسیم شده باشد یا نه.
________________________
در "واژهخانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم.
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.
لینک کوتاه: کپی لینک
سازمان حمایت: فروش اجباری و نقد کردن اعتبار کالابرگ ممنوع است خطونشان سرمربی الحسین برای استقلال با تغییر استراتژی کاندوم مجانی در المپیک میلان تمام شد غیبت دو ستاره سپاهان در نبرد سرنوشتساز مقابل الاهلی دوحه محرومیت مهدی رحمتی در آستانه دیدار حساس با پرسپولیس جیانی اینفانتینو تابعیت کشور لبنان را دریافت کرد ۳۱ فکس برای پاککردن یک اتهام نانوشته؛ داستان عجیب مسی آینده! تراکتور علیه تاریخ؛ پایان طلسم ناکامی مقابل تیمهای قطری؟ فردا، آخرین مهلت بخشودگی کامل جرایم مالیاتی تا سقف ۷۰۰ میلیون تومان از فروش مناصب تا فروپاشی اعتماد روستاییان؛ روایت ناکامی دولت ناصری اورهان پاموک برنده نوبل ادبیات در سریال اقتباس شده از کتاب خودش بازی کرد رکوردشکنی گلزنان در لیگ برتر انگلیس؛ از صدرنشینی شیرر تا جایگاه دژاگه در تاریخ سقف تسهیلات ارزان قیمت مسکن مددجویان تعیین شد اگر بازی مرکب را دوست داشتید حتما این انیمه ژاپنی را ببینید انتقاد از عملکرد مهدی تاج؛ فوتبال زنان ایران در حاشیه اولویتها
نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا طی یک ماه آتی؟