علم درباره جدایی چه می‌گوید؟ ۷ حقیقت تلخ و یافته‌های جدید برای عبور از بحران

عصر ایران - زمانی که عشق به بیراهه می‌رود، پس‌لرزه‌های جدایی می‌تواند باعث فروپاشی زندگی افراد شود. دانشمندان اصرار دارند که هر پدیده‌ای را می‌توان از راه علم بررسی کرد و رویدادهای مربوط به زندگی مشترک نیز از این روال مستثنی نیستند. با دانستن این هفت حقیقت علمی، شاید بتوانید از وقوع آن در زندگی خود پیشگیری کنید و یا راحت‌تر با آن کنار بیایید.

چگونگی پاسخ ما به این محرک‌ها به نگرش ما بستگی دارد؛ نگرشی که از رسانه‌ها، فرهنگ، اجتماع و از همه مهم‌تر تصویر زندگی مشترک والدین شکل گرفته است. در ادامه با حقایقی علمی در مورد جدایی آشنا می‌شوید.

۱. جدایی قابل پیش‌بینی است

بسیاری از افراد در حالی با فروپاشی زندگی مشترک مواجه می‌شوند که انتظارش را ندارند، اما علم می‌تواند آن را پیش‌بینی کند. در مطالعه‌ای که در مجله روان‌شناسی به چاپ رسید، از ۲۲۲ داوطلب خواسته شد نام شریک زندگی خود را با کلمات مثبت (مثل هدیه) یا منفی (مثل مرگ) جفت کنند.

• نتیجه آزمایش: افرادی که کلمات مرتبط با شریک زندگی‌شان را سریع‌تر به مفاهیم منفی پیوند می‌زدند، احتمال جدایی‌شان در یک سال پیش‌رو بسیار بیشتر بود. این نشان می‌دهد اولین لرزه‌ها در نگرش ناخودآگاه رخ می‌دهد، حتی اگر خود فرد از آن بی‌خبر باشد.

 دیدگاه علمی جدید: امروزه دانشمندان با تحلیل «الگوی کلمات» در چت‌های روزمره متوجه شده‌اند که حدود ۳ ماه قبل از جدایی، استفاده از ضمیر «من» به جای «ما» در صحبت‌های زوجین به شدت افزایش می‌یابد که نشان‌دهنده استقلال روانی زودهنگام است.

۲. جدایی از فروپاشی هویت سرچشمه می‌گیرد

هرچقدر تعهد یک زوج بیشتر باشد، طرز فکر آن‌ها شبیه به هم می‌شود. تحقیقی نشان داد که جدایی باعث اختلال در «احساسی که فرد از خود دارد» می‌شود. دانشجویانی که به تازگی جدا شده بودند، در خاطرات خود بیشتر از کلمات «اشتباه» و «سردرگم» استفاده می‌کردند. محققان معتقدند شریک زندگی نیمی از شخصیت انسان را کامل می‌کند و با رفتن او، فرد احساس می‌کند بخشی از وجودش را از دست داده است.

۳. تنهایی می‌تواند مفید باشد

یادآوری احساسات در تنهایی همیشه مضر نیست. محققان متوجه شدند افرادی که در جلسات فشرده به بازخوانی احساسات جدایی پرداختند، سریع‌تر از کسانی که جلسات کوتاهی داشتند، بهبود یافتند. این کار به مرحله‌ای از «بازتاب شخصیت درونی» منجر می‌شود که به فرد برای بازیابی خودِ واقعی‌اش کمک می‌کند.

۴. اما نه کناره‌گیری بیش از حد (تله فضای مجازی)

مرور وسواسی خاطرات در شبکه‌های اجتماعی ایده‌ی خوبی نیست. مطالعه‌ای بر روی 464 زن نشان داد چک کردن مداوم صفحه شریک سابق باعث پریشانی و اشتیاق کاذب می‌شود.

• نکته مهم: حذف کامل و بلاک کردن هم می‌تواند نتیجه عکس بدهد و فرد را در غباری از رمز و راز جذاب‌تر جلوه دهد. محققان عقیده دارند ملاقات‌های گاه‌به‌گاه و حتی «کسل‌کننده» نتیجه بهتری برای عبور از بحران دارد.

۵. جدایی سخت است (مشابه ترک اعتیاد)

طبق پژوهش مجله فیزیولوژی اعصاب، جدا شدن از یک رابطه رمانتیک بی‌شباهت به درد ناشی از ترک اعتیاد نیست. اسکن‌های مغزی نشان داد هنگام دیدن عکس عشق سابق، مناطقی از مغز (Ventral Tegmental و Nucleus Accumbens) که مربوط به پاداش و اعتیاد هستند، به شدت فعال می‌شوند. البته با گذشت زمان، این فعالیت‌ها کمرنگ شده و فرد به زندگی عادی بازمی‌گردد.

۶. تفاوت تجربه بر اساس جنسیت

• زنان: سطح درد عاطفی و فیزیکی بیشتری را حس می‌کنند (امتیاز ۶.۸۴ از ۱۰).

• مردان: میزان درد کمتری گزارش کرده‌اند (امتیاز ۶.۵۸) اما معمولاً بهبودی کامل آن‌ها طولانی‌تر است، زیرا زنان سریع‌تر با درد روبرو شده و از آن عبور می‌کنند.

۷. ممکن است به آن بدی که فکر می‌کنید نباشد

ما معمولاً درد جدایی را بیش از حد بزرگ می‌کنیم. در مطالعه‌ای، دانشجویان انتظار داشتند ۲۰ هفته طول بکشد تا بهبود یابند، اما در واقعیت، این فرآیند تنها ۱۰ هفته زمان برد. ما هنگام پیش‌بینی، به اتفاقات مثبت و جدیدی که قرار است رخ دهد فکر نمی‌کنیم.

دانش روز

۱. سندروم قلب شکسته و مکانیسم دفاعی مغز: یافته‌های اخیر نشان می‌دهند مغز در هفته‌های اول جدایی، نوعی «بی‌حسی عاطفی موقت» ایجاد می‌کند. این یک مکانیسم دفاعی برای جلوگیری از آسیب فیزیکی به قلب بر اثر هورمون‌های استرس است. اگر در ابتدا احساس «خلاء» دارید، نگران نباشید؛ مغز در حال محافظت از حیات شماست.

۲. مدیریت «خاطرات هوشمند» گوشی: امروزه، چالش بزرگ، هوش مصنوعی گوشی‌هاست که عکس‌های قدیمی را یادآوری می‌کند. دانشمندان توصیه می‌کنند به جای پاک کردن همه‌چیز، از قابلیت "Hide People" در گوشی استفاده کنید تا مدار اعتیاد مغز (که در بند ۵ گفته شد) ناگهانی تحریک نشود.

۳. رشد پس از فاجعه (PTG): مطالعات جدید ثابت کرده‌اند که جدایی می‌تواند منجر به افزایش ۴۰ درصدی هوش هیجانی شود. افرادی که این بحران را پشت سر می‌گذارند، در رابطه‌های بعدی انتخاب‌های بسیار هوشمندانه‌تری دارند.

بحران در استقلال؛ سقوط آزاد محبوبیت ساپینتو میان هواداران

بیشتر بخوانید:

از دوست به یادگار دردی دارم .../ شکست عاطفی و پیشگیری از آسیب‌های آن

تماشاخانه

حال دل؟ «خون شد و دم به دم  از مژه می‌چکانمش» / یاد جانباختگان دی ماه خونین با شعر سعدی و ابتهاج و صدای شجریان

دو دقیقه از سینمای ناب داریوش مهرجویی ؛ چگونه سوگ فردی، دسته جمعی می‌شود (تماشا کنید)

فیلم های دیگر