اپرای خیام به جریان افتاد

بهروز غریب‌پور آماده کردن اپرای «خیام» را با ساخت و ضبط موسیقی توسط امیر بهزاد آغاز کرد.

این کارگردان که اخیرا اپرای عروسکی سعدی را به صحنه برد و قصد دارد از مهرماه رپرتوار آن را در تالار فردوسی تهران آغاز کند‌، درباره وعده‌ای که پیش از این برای اجرای اپرای «خیام» داده بود‌، به ایسنا گفت: در حال حاضر مقدمات ضبط موسیقی اپرای «خیام» را دنبال می‌کنیم و در مرحله انتخاب خواننده هم هستیم. قرار است علاوه بر همکاری با برخی خوانندگانی که در اپراهای قبلی حضور داشته‌اند، از خوانندگان جوان و با استعداد دیگری نیز بهره ببریم.

غریب‌پور اظهار کرد: امیر بهزاد که در اپرای «سعدی» و پیش از آن اپرای «لیلی و مجنون» به عنوان آهنگساز همکاری داشت، در این پروژه هم سومین همکاری را با هم داریم و او آهنگساز اپرای «خیام» خواهد بود.

او ادامه داد: در این اپرا گوشه‌هایی از زندگی خیام و افکار او و همچنین تاثیری که روی مردم ایران و حتی جهان داشت‌، دیده خواهد شد. اگر سعدی خودش سفر کرد‌ه بود، خیام با رباعیاتش در جهان سفر کرده و به همین دلیل در این کار موسیقی جایگاه ویژه خود را دارد و خاص و غنی ساخته خواهد شد.

کارگردان اپراهای عروسکی «حافظ» و «مولوی» دراین‌باره و در پاسخ به اینکه موسیقی غربی هم در این اثر استفاده خواهد شد؟ اضافه کرد: طبیعی است که موسیقی از کشور خودمان آغاز می‌شود و تا نقاطی دیگر از جهان که آثار خیام به زبان آن مملکت‌ها ترجمه شده می‌رود. در واقع، جامعیت خیام و تاثیر او بر فلسفه قرن بیستم هم بررسی می‌شود و در این راستا پژوهش‌هایی را از گذشته شروع کرده بوده‌ایم که در کار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به «خیام‌خوانی» جنوب ایران که از جمله آیین‌های سنتی ایرانی است‌، گفت: برای ساخت این موسیقی در حال تحقیق و انتخاب ملودی هستیم و کوشش می‌کنیم متن اپرا و موسیقی آن جامعیت شخصیت بارزی مثل خیام را داشته باشد.‌

غریب‌پوردر بخش دیگری از این گفت‌وگوی خاطرنشان کرد: درباره خیام اختلاف نظرهای زیادی وجود دارد از جمله اینکه موحد بوده است یا خیر. پژوهش‌های من از زمان‌های گذشته و یادداشت‌هایی که برداشته‌ام نشان می‌دهد که به خیام هم مثل حافظ و سعدی نگاه ژرفی وجود نداشته است، در حالی که او جزو شعرای بی‌نظیری است که ما را با ژرفای خلقت و هستی آشنا می‌کند.

او درباره دیگر مراحل آماده سازی اپرای خیام هم اضافه کرد: برای طراحی صحنه و عروسک‌ها جلساتی با دستیارانم برگزار شده است،‌ ایده‌ها منتقل شده و در حال آماده سازی و جمع بندی هستیم.

غریب‌پور درباره داستانی که در اپرای «خیام» روایت می شود نیز گفت: ماجرا از نقطه‌ای آغاز می‌شود که خیام به یک بلوغ فکری فلسفی و علمی می‌رسد و اندیشه‌هایش در تقابل با جهان پیرامون و جنبش حسن صباح قرار می‌گیرد. او به عنوان یک انسان اعتدال‌گرا، به دور از تعصبات در حال کشف و شهود جهان پیرامون خود است. در حالی که آنچه در دنیا درباره خیام بیشتر گفته می‌شود این است که او فردی دائم الخمر و شاعری لاابالی بوده و انگار از علم و اندیشه بریده است.

وی در پایان با بیان اینکه تلاش می‌کند این اپرا را به جشنواره تئاتر شهر امسال برساند‌، گفت: در تلاش هستم نمایش «بابا بزرگ و ترب» را که سال 64 به صورت تلویزیونی ضبط و در سال 69 به شیوه سایه‌ اجرا شد‌، در تالار فردوسی برای کودکان بار دیگر اجرا کنم، چون این نمایش برای نسلی از جامعه خاطره انگیز است.